VIỆT NAM
ngày 06 tháng 2 -2009





BURNING INCENSE IN MEMORY OF AN INDOMITABLE PRISONER, PROFESSOR BUI TUONG HUAN.
This morning, on Memorial Day, I dropped by my office at the newspaper Thoi Luan. On a desk I saw a thank you note from a client about a memorial service for the Professor, Bi Tng Hun.The thank you note caught my attention. Did Professor Bi passed away? I wondered. I would find out that he passed away in the beginning of May in Saigon. My heart skipped a beat and my eyes welled up. Suddenly memories of Professor Bi and the Re-Education camp overwhelmed me as if it was yesterday, with vivid details in images, colors and sounds.
In March 1978, the prisoners of the Communist Vietnamese regime were transferred from Yn By to H Ty. I was thrown into Cell F7. In that particular cell, four of us shared the small space: Captain Hunh Kim Bnh (a Buddhist Military Chaplain), Colonel Nguyn Vn Hun (Deputy Commander of the Quang Trung Military Training Center), and Colonel Nguyn Vn Thi (Chief of Staff to the Commanding Office of the Artillery). Two days later, the cell door opened and another prisoner was brought in. It was Professor Bi Tng Hun.
Colonel Nguyn Vn Hun and Professor Bi knew each other from before. They chatted. I listened. I learned that Professor Bi was transferred from Thanh Ha Re-Education Camp. After that, Colonel Nguyn Vn Hun introduced Professor Bi to us. Professor Bi was so skinny. I did not know him until 1975. I had only heard of him previously. Looking at him at that moment, I could not believe someone such as him could have ever been in power. He looked very pale. His clothes were nothing more than rags covering a walking skeleton. According to him, his condition was due to sustained malnutrition and untreated hemorrhoids. His eyes, however, were still flashed with a bright intellect with a gaze that attracted people. His lips were dry and cracked, but maintained a kind smile. I began to respect him once I saw his simple and easy going way.
The room was surrounded by bars and walls, like a cage. It was like a tomb that was meant to bury all five of us. The five of us sat and slept in a 10-square-meter cell day and night. The only way we could pass the time was to comfort each other and share our happy memories of the past, as well as prepare each other for what was to lay ahead for us. We shared everything, including our personal thoughts and feelings, the ups and downs of life; everything that we experienced individually became our common past.
From that miserable situation we were in, I recognized Professor Bis bright personality and brave character and soul which pushed me not to merely call him my friend , but to bow my head and refer to him as Teacher, even though I had never been his student , even just for one lecture.
One time Colonel Nguyn Vn Hun asked Professor Bi about his family. He responded that on the last day before the fall of the Republic of Viet Nam, he took his family to the Tn Sn Nht airport to seek refuge abroad. Only he remained. One person teasingly asked him if he stayed to become Vice Prime Minister.
Professor Bi smiled and answered: At the end of April 1975, any Vietnamese citizen knew that it was going to be very hard to change the entire political situation. I stayed behind with aspirations to exert all my effort to serve the country. This was the time that country needed us most.
We then all started to reminisce over that April, in 1975. The ones in power did not think twice about escaping abroad with their money and families. Many government offices had no leaders. The military had no one to lead. The soldiers stay put while their leaders fled. Colonel Nguyn Vn Hun had to lead rookies with no experience onto the battlefield to stop the invasion of the Vit Cng into Sign.
All the leaders of Sign were looking for ways to escape. In the end, the old colonel had to surrender, following the orders given from the Presidential Palace. Colonel Nguyn Vn Hun became a prisoner in our cage, Cell F7. Professor Bi had stayed in Vietnam, and explained: My goal was to bring my knowledge and experience to share with the youth and help my country in any way possible. I did not want to escape abroad; otherwise my life would be worthless.
During the last days of the Republic of Vietnam, Professor Bi accepted the positions of Vice Prime Minister and Minister of Defense. When the Communists took over the Presidential Palace, they let him go home after the procedure of declaration of identity. When he came home he found that the maid who lived in his house for the last few years, was there in the Communist military uniform. She confirmed she was a revolutionary cadre, staying at his house the whole time as an informant for the Communists. She advised him to present himself to the authority as soon as possible for registration and escorted him to the local security police station with an AK-47.
He would later regret that before 1975, he did not pay attention to the warning of the former governments security agency about the maid being a Communist cadre. That government did not dare to arrest her for fear it would create a misunderstanding of government hostility toward the An Quang Buddhist group of which he was a member .At the same time, Professor Bi had the impression of being under close surveillance of the security agency, and so, he did not care to pay attention to its warning. By the time the Republic of Vietnam fell, and the reality showed, it was too late. . .
In 1978, almost all of the prisoners who were moved to northern Vietnam were suffering from starvation. I lost contact with my family, and so, I did not receive any food. Because of his transfer from Qung Ninh Re-Education Camp to Thanh Ha, then to H Ty, Professor Bi also lost contact with his relatives. Of the five of us in Cell F7, Professor Bi and I became
proletarians. One time he confided in me, When I was in the Thanh Ha Re-Education Camp, I was in the same cell with some students who resisted the Communist after the fall of the Republic of Vietnam. Even though we had to go through hard labor, spending time next to these young students was a happy time. All helped me with the heavy lifting, so that together we could complete the tasks assigned on time in order to avoid being reprimanded by the Communists. They even look for hemorrhoid medication for me. Here in Cell F7, I dont have to do hard labor, but its boring.
I was aware that professor regularly went hungry. He tried to hide his hunger from us but I could tell since whenever he got his one bowl of stale rice or a piece of manioc, he would eat it so voraciously that I could not hold back my tears. I was hungry like him, so I had pity for him like I had for myself, but I could not share what little I had. In the Re-Education Camp, hunger was common and that led to rowdy behavior of some prisoners. Watching his calm and serene attitude during these times of empty stomach made me admire him more. One day, in order to forget the hunger I asked him, In order to succeed in politics, one needs a dispassionate mind and impassioned heart. One also needs to resort to chicanery. You, Teacher, have both an impassioned heart and mind . Why did you decide to go into politics?.
The Professor gazed at me with nostalgia and love. He murmured like the whispering wind:
Being Vietnamese citizens, who do not want their country to be prosperous and beautiful? If I just thought about myself I would have escaped with my family before the fall of Sign. This is just karma.
Another time I asked Professor Bi about the Buddhist Group n Quang and their responsibility, if any,for the fall of the Republic of Vietnam. He replied I do not deny that the n Quang Buddhist Group, symbolized by the Reverend Tr Quang, had
influenced my political career. In other words, I am a member that group. There was indeed regrettable misunderstanding caused by that group,. But I strongly deny the rumors that this group consisted of clandestine Communists. The n Quang group had nothing to do with the Communists. We are just citizens of the nation of Vietnam.
To prove his point he noted that he and Reverend Tr Quang and most of the leadership of the n Quang Group were detained by the Communists. Professor Bi was disappointed with acting President Dng Vn Minhs order towards unconditional surrender without arrangement for handing over the government. But the reality was that in the Independence Palace on that day, even as Deputy Prime Minister and defense Minister, he was ordered to stick up his hands to surrender without any ceremony of turning over the government.
Life in prisons was full of sadness, but did not change his character. That was why from the beginning, I was very surprised by his positive and jovial attitude. One time as the five of us were trying to forget our intense hunger, professor Bi told a joke. He calmly recited, as if in rhymes, the story of the Conference of Yalta in 1945 which started on February 4, 1945, During a week-end, the four leaders of four nations, President Roosevelt of the United State, Prime Minister Winston Churchill of the United Kingdom, Secretary General Joseph Stalin of Russia, and General Charles de Gaulle of France (though France was not actually part of the Conference) were riding together in a Jeep down the suburban road when they came across a cow that stood in the middle of the way,holding up traffic. The four stopped and made a bet as to who could be the first to make the cow move.
Charles de Gaulle disembarked and approached the cow. He told the cow, If you move, I will get you the best milk and butter in France. The cow remained stationary. De Gaulle gave up and went back to the car.
Next Winston Churchill approached the cow and caressed it from head to tail and spoke kindly to the cow, treating her the way a capitalist would treat a customer, and said: Move away and I will ask the Queen to confer you a noble title. The cow lied still. Churchill mumbled some more words without result and then gave up and went back to the car.
Next Roosevelt aggressively disembarked, approached the cow and barked at the cow in loud voice as if from a wealthy man: If you move out quickly, I will give you one million dollars! The cow stayed put. Roosevelt, feeling like it was an auction, offered five million dollars. The cow was still stupid like a cow. She still did not move. The President of the United States gave up and went back to the car.
Only then did Stalin slowly disembarked and approached the cow and whispered something into her ear. Suddenly the cow sprang up and ran off up the hill. Seeing what had just happened, the other three complimented Stalin profusely : We dont know what you said to the cow, but she was so frightened and ran away immediately with such a haste! Stalin replied, It was easy. All I told her was that If you stay here for another second, I will send you to a Re-Education camp .
In 1979 Professor Bi was released. I congratulated him that he would one day be joining his family soon. A few months later we heard from visitors a rumor that Professor was flown on an aircraft from Saigon to France. But with this thank you note left on my desk, I realized that he died in Sign and was therefore in Vietnam until his death.
Professor Bi, my Teacher from Cell F7, had never left Vietnam. Now that he was gone, his body was cremated and his ashes remain in Vietnam. I do not have any proof, but from my heart, I believe that Professor Buis choice was always his Nation, Pride and Responsibility
* Originally written in Vietnamese by Mr. Nguyn Vn Hng in Thi Lun newspaper,San Diego, 1988. Translater : Bi Tng Vit.
_________________
TNG NH LK NGUYN VN BAO

Anh ra i qua t ngt, vi vang, khin cho ngi thn va cac ban hu khng kip co mt li chao gia bit. Tin Anh bi stroke, hn m, phai a vao nha thng cp cu n vi Nhom ban hu thm tinh rt nhanh. Anh bi t quy vao bui sang, n tra la cac ban a bit, hen nhau cung vao thm Anh ngay vao sang hm sau, th ma vn tr mt mt bc. n ni ung 11:15AM, ang ng ch c phep vao thm - vi o la Khu ICU han ch khach ving ra vao - thi c thng bao la Anh a i vao gic ngu yn trc o na gi ri, vao luc 10:45AM. Hm o la Chu Nht, ngay 30 thang 5 nm 2010, tai Bnh vin Torrance Memorial, Thanh ph Torrance, California.
Chung ti vi bc n trc ca phong, phia bn trong a y nhng ngi thn yu trong gia inh Anh, ang ng trang nghim quanh chic ging ni Anh nm, chp tay trc ngc, mt hng v Anh, hip y cung vi Thy Thng Toa ang tung kinh cu s binh an cho Anh trn hanh trinh n c i v coi vinh phc. Ting go mo nhe nhe, li cu kinh cua Thy thanh thoat trm bun, vn khng che lp c ting nt tc ti cua Chi va nhng ngi thn, nh c niu keo Anh tr lai vi th gian, vi Chi, vi ngi thn, va vi ban be... a qua tr ri phai khng Anh? Co le Anh cung mun lm nhng Anh khng th chng lai vi mnh s, vi inh mnh oan khin, ngay ca xin co c thm mt chut xiu thi gian trn tri vi Chi, vi cac chau, va vi ban be.
Anh co bit khng, m hm qua khi tri a v khuya, khng gian bn ngoai yn vng, trong phong chi co hai v chng, ti m ban nhac Nu chi con mt ngay sng cua Thuy An,... Ti a khng cm gi c cam xuc cua minh khi nghe nhng li ca: Nu chi con mt ngay sng. Cht nhn ra cuc i qua ep. Phai chng ta co luc vi vang. Nn ra i cha c binh an. - Vng, c chi ng Chi Cao cho Anh thm mt ngay sng! Chi mt ngay thi u cho Anh thc hin thm c bao iu c nguyn, hu cho Anh co th ra i c binh an phai khng Anh? Nhng Thuy An a chng soan sn cho Anh thm mt li ca: Xin cho ti nh khuc ca. Bay i rt xa. Cho ti c cam n cuc i, cam n moi ngi. Cho ti c sng trong tim ngi bng nhng li ca. Anh Bao a, Anh se mai hin hu trong long nhng ngi yu mn Anh bng nhng li ca, va s yu thng! A, ma Anh co bit ai la ngi a gi cho ti bai hat y? La Thuy y. La Thuy-Thuy cua Nhom ban hu thm tinhy! Hn la Thuy cung a rt xuc cam qua li ca nn luc forward co kem thm li nhn: Hay lng nghe nh v Bao. Anh thy khng? S thiu vng Anh a lam cho cac ban bi hut hng!
*
a qua lu ri cua nhng ngay xa xa y cung nhau hoc ai Hoc Lut Khoa Saigon. Anh ni bt gia am ban hu vi cai tn Bao Simca vi thi by gi chi co vai ngi co xe hi luc con i hoc, va Anh la mt trong s o vi chic Simca luc nao cung u ngay trn ng Duy Tn Saigon, trc ca Trng Lut. Anh ni ting la vy, th ma chng my ai bit c mi tinh cua Anh vi ngi ep ban hoc cung lp cho n khi hai ngi t chc am ci vao nm 1964, mt nm sau khi ra trng, va Anh a phai ln li.ra mai tn Hu qu v chao thm ho hang. Cung cng phu lm ch u phai thng? Nhng nh o ma trong Nhom ban hu thm tinh ti co c ng minh vi trong gn hai mi ngi cua Nhom, nhin qua nhin lai, hu ht u la Bc c di c!...

Cui Thang 3 nm 2009, Anh Chi va v chng ti chung nhau t chc ky nim 45 nm ngay thanh hn tai phong hi ni ti vi gn 50 anh chi em bng hu n chung vui. Trong dip nay Ky gia Nguyn Dzuy co lam tng Anh Chi bn cu th lam theo th Khoang thu nh sau:
VN hin ngan nm khng i di
BAO tn tc Nguyn nguyn i i
HOA khi trong mt ngi tinh Bao
NGUYN Nguyn duyn tinh ep la i.
Hm y tht vui va ri hen se cung nhau t chc na vao dip 50 nm, L Vang! Nhng ngay hen y gi y se khng con co na. Khng phai vi Anh tht ha ma chi vi Anh phai i xa, i rt xa, i v coi v cung!...
Mi hai nm trc, nm 1998, Anh T Th Liu, a bo d cuc chi khi tui i mi va 58 khin cho cac ban trong Nhom bi cu sc nng vi anh con qua tre va la Leader cua Nhom. Nay Anh cung la Leader, la u tau cua Nhom, ma Anh gia bit qua t ngt, vi vang, nn cac ban bi ng ngan, hut hng! Tht kho co th chp nhn va lam sao co th lp kin c khoang trng nay?.... C nhc n Anh la bao nhiu ky nim tr v, nh ang co Anh u y, co th cham vao ngi Anh c...

Thi Anh nhe vi k thm na e khng chiu ni, ma Anh ra i cung khng th thanh than, binh an. Tt ca chi la v thng, th gian chi la t tam, moi s ri se qua i! iu quy trong con lai la TINH BAN, ma vi Anh thi ai cung mun c la ban cua Anh ca. Co mt ln ti co chuyn n Anh mt slide show noi v Tinh Ban trong o co cu ai y: Ban hu nh nhng vi sao trn tri. Co khi ta mai rao bc khng nhin ln nn khng thy, nhng co mt iu ta co th bit chc la co s hin hu cua nhng vi sao o, va no ang roi theo tng bc i cua minh. Ti con nh la sau khi xem xong, Anh gi lai ti mt Email chi co my ch: Tinh ban cua chung ta cung nh vy o. Ti se nhin ln tri trong nhng m co y sao sang, va chc chn ti se d dang nhn ra vi sao nao la T Th Liu, la Nguyn Thng Hip, va di nhin ngi sao cua Anh chiu sang hn ca, vi o la... ngi sao Bc u.
Anh hay ra i binh an. Cac ban hu se mai nh v Anh.
Westminster, Cali, ngay tang l Anh, 3 June 2010
Taquanghoang








DAM TANG ANH NGUYEN VAN BAO
Hoi 10 gio sang ngay thu bay 5 thang 6, 2010, theo chuong trinh da dinh, cac anh,chi, em trong Hoi ai huu Luat khoa da te tuu dong du Peek Family, Phong so 2, nam tren duong Bolsa, de tham vieng va tien dua Anh Bao, lan cuoi ve mien vinh phuc.
Trong gioi tham phan Viet Nam, co mat cua quy anh Nguyen Van Thong, Huynh Buu Khuong, Hoang Tuan Loc,Luong Duc Hop ......Phia luat su, co su hien dien cua quy anh chi Phung Van Tue,Do Duc Hau,Nguyen Huu Thuy,Hoang Thi Chau Quy va phu quan,Tran Son Ha, Anh chi Le Quang Cuong, Anh chi Do Xuan Hiep, Do Xuan Hoa, Tran Cuong, Luu Quang, Chu Tich Hoi Vo Van Dinh, anh chi Nguyen Viet Dinh, Tran Nguyen Cuong, Nguyen thi Quy, Chi To Ngoc...Ngoai ra con co su tham du cua quy anh Tran Minh Cong, Do tien Duc, Tran Quy Hung va rat nhieu anh chi em cuu sinh vien truong Luat.
So nguoi den tien dua anh rat dong, dung tran ca ra ngoai hanh lang va bai dau xe cua nha quan.Moi nguoi tum nam, tum ba bui ngui nhac nho den nhung ky niem cu moi voi nguoi da khuat.Anh Bao la hoi vien tich cuc da dong gop rat nhieu cong suc cho hoi Ai Huu Luat Khoa, qua nhieu nhiem ky.
Sau phan nghi le tung niem theo nghi thuc Phat giao,than nhan va ban huu noi duoi nhau di ngang qua quan tai vieng anh lan cuoi.
Luc 11:30, quan tai anh duoc cac than nhan va bang huu than thiet nhat chuyen di theo ban tung niem dan dau la mot vi tang si tien dan vao phong hoa tang. Tieng kinh cau am vang bat tan...Moi nguoi ra ve trong long tran day niem tiec noi menh mang.
Cau chuc anh mot giac ngu binh an trong coi vinh hang!!
TNG NIM
GIAO S NGUYN VN BNG

GIO S/ PROFESSOR NGUYN VN BNG-
BN TING VIT V ANH/
VIETNAMESE AND ENGLISH VERSIONS
Gio s Nguyn Vn Bng, mt lnh t bao dung, dn ch, can trng v c nhn dn Vit Nam v ng minh M qu trng.
T Vn Ti, thng 9/2008
Nm 1965, sau khi tt nghip ti i hc M, ti gia nhp ban gio s Hc Vin Quc Gia Hnh Chnh, v cng dy thm i Hc Lut Khoa, ti Sa Gn,Vit Nam. Trong 6 nm tri, ti c dp quan st v lm vic vi Gio s Nguyn Vn Bng, Gio s Thc s v Cng Php ca Trng Lut, kim Vin Trng Hc Vin Hnh Chnh, cho n khi ng qua i nm 1971 v c cng cng sn st hi. ng trc linh cu ca Gio s Bng khi h huyt, ln u tin trong i, v k t n nay, cng l ln duy nht, ti rng rng nc mt nghn ngo khc cho mt ngi qu c khng c lin h gia nh. Bi v ti xc ng thng cm cho s ra i qu sm ca mt gio s i hc ng s cp trn, m ti rt qy mn v ng c tc phong lnh o bao dung , c tinh thn tn ty cho nn dn ch Vit Nam trong nghin cu ging dy cng nh khi thc thi trong hot dng chnh tr v hnh chnh, c c tnh tuy nghim tc nhng vui v vi cng s vin gn m li can trng vi cc i tng x hi m ng phi i u, v sau ht c uy tn vi nhn dn Min Nam Vit Nam v ng minh Hoa K vo thi .
Ti nhn thy mi ngi lm vic vi Gio s Bng, t gio s, nhn vin hnh chnh, n cc sinh vin ti Hc Vin Hnh Chnh, u va s ci uy, va mn ci tt ca ngi thy ng thi l ngi lnh t ny. ng c ci c tnh m cc nh nghin cu x hi ni l trong x hi hay chnh trng cc quc gia, t ngi hay t chnh khch c : l charisma, sc thu ht hp dn ngi khc. Qua kinh nghim c nhn, ti khm ph ra v chim nghim rng charisma , sc hp dn , l do lng bao dung ca mt ngi lnh t rng lng. Gio s Bng dung np khng k th cc thnh phn x hi vi qu trnh, ng cp, tn gio, chnh kin, ngun gc, qu qun khc nhau, min l cng tn tu lo lm vic chung. Trong chnh tr Min Nam Vit Nam hi , sau giai an ch Ng nh Dim t vn ngun gc Nam Trung Bc (th d, nm 1960, khi ti thi trng tuyn hc bng Fulbright i du hc M, th Hi ng Du Hc ni r l 6 hc bng Fulbright phi chia 2 cho ngi Bc, 2 cho ngi Trung, v 2 cho ngi Nam), th thi ch qun nhn t 1965, c mt Hi Lin Trng gm cc cu hc sinh cc trng trung hc Min Nam Vit Nam (nh Petrus K Saigon, Nguyn nh Chiu M Tho v.v) m d lun c nghi l cc cu hc sinh gc Min Nam m nay thnh cc ngi tai mt trong x hi, h tr nhau, a nhau ln a v ng tr x hi v chnh trng, gt bt nh hng ca cc ngi gc Bc v Trung. Gio s Bng, gc Nam, i x rt tt vi mt ngi gc Bc di c vo Nam (nm 1954) l ti v mt vi gio s khc gc Bc, vi thi bao dung c bit cho cc ngi cng s tr tui cn khuyn khch trong bc u cuc i s nghip. u tin s g th g, nhng vi tui tr nht trong ban gio s, mt mu trng non nt nht, cho nn chc l Chi V Ging Hun cho ti cn non qu, bn giao cho dy mt lp Ban Tham S (sinh vin hc 1 nm) m thi, cha dy Ban c s (hc 3 nm) c ? Ti nu thc mc vi Gio s Vin Trng N.V. Bng,; con ngi d thng ny tuyn b cho ti ngh chi mt lc c nguyt, i lc c nguyt ti c mn c s. Nhn , ti c dp i nghin cu ti cc qun trong tnh nh Tng (M Tho) v Mt Trn Gii Phng v nng thn vi anh bn hc ngi M lc sang Vit Nam nghin cu cho d n ca Rand Corporation. Nh tc phong lnh o bao dung ca Gio s Bng, ti c khe khon v c dp tm hiu thm v phong tro cng sn Min Nam v nng thn Min Nam, v do m nhn dy mn Nng Thn Vit Nam, gip ch hn cho s mng o to cn b hnh chnh gn nng dn hn, v hiu h hn.
Gio s Bng vit cc tc phm v dn ch v i lp. Ti xin ngi khc ni v cc tc phm ca Gio s, mt hc gi v lut hc v chnh tr tt nghip ti i hc Paris, trong s hng u ca th gi Ty Phng. Ring ti y ch xin ni n nhng cng vic khc ca Gio s m ti ch thn chng kin, cho ti thy ng l mt nh dn ch thnh tm, trong s tm hiu nghin cu cng nh trong hot ng thc t.
a) c ti luyn trong nn vn minh php lut ca Php, l ra Gio s Bng ch n cc quy chun dn ch (democratic norms) p dng cp cao nht trong quc gia, tc l cc quy chun v phn quyn, vai tr hnh php, quc hi, t php dc lp, i lp chnh tr, cc t do ca ngi dn v..v. c bn ti theo truyn thng nghin cu lut hin php. Nhng Gio s Bng n cc ti nghin cu thng thy nhiu hn ti M, tc l cc cuc iu tra d lun (polls) theo phng php khoa hc x hi, tc l khuynh hng i vo thc ti chnh tr trong qun chng, v Gio s t ra rt a tm hiu v ngi dn . Khi chng ti ngh mt cuc iu tra d lun c tri nhn cuc bu c bn phn Thng Vin nm 1970, th Gio s lp tc ng cp ngn khan nghin cu trch trong ngn sch ca Hi Nghin Cu Hnh Chnh, mt c cu tip cn ca Hc Vin Quc Gia Hnh Chnh. Cng vi mt nhm sinh vin Ban Cao hc, chng ti hon thnh cuc iu tra d lun c tri, v tin on ng cc lin danh tranh c v Thng Vin no s v u v trng c, cng nh a ra nhng nhn xt v thi c tri, c l ln u tin v duy nht ti Vit Nam, nh mt cuc thm d d lun chnh tr theo phong php khoa hc khch quan, khng c s thin lch ca s can thip chnh quyn. Bi tng kt cuc nghin cu d lun c tri uc ng trong Tp San Nghin Cu Hnh Chnh nm 1970 , v trong nhng nm 2007 v 2008, li uc vit li bng Anh Ng, cp nht ho bng s so snh vi cc cuc bu c quc hi do ng c dn bu ti Vit Nam hin nay, v em trnh by trong hai hi ngh ti cc trng i hc Texas Tech University v University of Washington, Seattle. Cc bi nghin cu v chnh kin thc s ca nhn dn trong cuc bu c trung thc Vit Nam , theo phng php khoa hc khch quan ny, m c l khng c t n nay ti Vit Nam, chnh l mt di sn tinh thn ca Gio s Bng.
b) Gio s Bng khng nhng l nh hc ga v dn ch, nhng cn l nh hot ng chnh tr c tinh thn dn ch v tn ty gp phn xy dng dn ch trong cc cng vic ngoi x hi. ng em cc phi on ca Hc Vin Hnh Chnh, nhiu khi km theo thnh vin ca cc c quan hnh chnh trung ng, i kinh l v cc tnh, qun , x, gp cc lnh o hnh chnh cp trung v h tng c s (trong , c kh nhiu cc cu sinh vin tt nghip Hc Vin) , gp dn chng ti cc a phong, tm hiu tnh hnh a phong, thch ng ni dung ging dy ti Hc Vin, va khuyn khch cc gii chc, trong c cc cu sinh vin. C nhn ti thp tng Gio s Bng i nhiu ni, m ti nh nht l cc ln i v cc lng vng Long Xuyn, An Giang, ng bo theo Pht Gio Ha Ho chng cng v do gi vng an ninh cho nhng ngi t trung ng xung c an ton; hay i v cc qun Bc Liu v ni c ng bo ngi Vit gc Min c ng nhiu. V cc chuyn i kinh l, v vai tr Vin Trung Hc Vin Hnh Chnh hun luyn cc cn b hnh chnh cho ton quc, m tn tui Gio s Bng c nhn dn Vit Nam khp ni bit, khin i s M Bunker ni vi Phu nhn Gio s l tn tui Gio s tr thnh quen thuc trong mi gia nh (household name).
Ti c dp ngi lm vic hay ni chuyn vi Gio s Bng trong nhng bui hp ng ngi nh trong Hi ng Gio S, hay t vi ba bn ngi nh khi bn cng vic vi ng, khng nhng ti vn phng, c khi ng mi n nh na, cho nn c dp nhn xt k l tuy ng nghim tc, khi cn, trc cc sinh vin hay nhn vin ng o, nhng li l ngi c bit vui v, riu ct, khi hi vi cc ngi gn gi (cu khi hi km theo ci tay v vo u gi hay i nhn mnh thm). iu ny lm cho ngi cng s thoi mi, lm vic vi ng tn tu hn.
Con ngi bnh dn d tnh i vi ngi cng s ny li l ngi khng bit s cng quyn v rt can trng. Khi ng Nguyn Vn Hng (tc danh l Mi Hng), Ph t Hnh Chnh cho Tng Thng Thiu, bit n kh nng ca ti qua Gio s Hong Xun Ho, lc lm trong vn phng Ph T Php l cho ng Tng Thng, yu cu Gio s Bng c ti t Hc Vin Hnh Chnh qua lm vic, Gio s hi kin ti, ti tr li l ti khng thch ri khi v tr ti Hc Vin, v Gio s Bng ni vi ng Hng l Gio s gi ti li Hc Vin, mc d Ph Tng thng l cp trn ca Hc Vin , c th trng dng nhn vin nu mun. Ngay t nhng ngy u tin ti mi v Hc Vin nm 1965, ti cng thy Gio s Bng khng s cng quyn. Ngy khai m nin hc 1965, Gio s Bng giao cho ti c bi din vn khai kho, ti tm lc lun n tin s ca ti v vai tr qun i trong chnh tr cc nc ng Nam . Ph Th Tng (gi l U Ban Hnh Php Trung ng, do Nguyn Cao K lm Ch Tch) bn c i T Dng Hng Tun n Hc Vin d ngy khai kho, v cn i coi trc bi din vn ca ti , xem c g ng chm n ch qun nhn ng quyn Vit Nam hay khng. Gio s Bng ni vi ti l tha h mun ni g th ni. Ti ni ht nhng u khuyt im ca cc ch qun nhn. Ti nh l Gio s Bng cng din ging v i lp chnh tr mt t nm trc .
Nh ni trn, v cc cng vic Gio s Bng lm, t vai tr Vin Trng mt hc vin quc gia hun luyn cho cn b hnh chnh cc cp, n cc cuc kinh l i thm cc a phng, cho nn khng nhng cc thnh phn lnh o trong x hi Min Nam bit Gio S, m cc gia nh trong qun chng Vit Nam cc a phng cng bit tn ng, m ng i s Hoa K m t l household name. Ngi M qu trng ng v b Phu nhn; h thu xp b Bng c c lm Hi Trng Hi Vit M, mt biu tng cho tnh hu ngh gia hai dn tc Vit v M.
C l khi c tin l ngi M khuyn khch Tng Thng Thiu c Gio S Bng lm Th Tng dn s, ng hu vi tinh thn i an kt, uy tn ca ng v lp trng dn ch ca ng, ch Min Nam Vit Nam s c cng c vi th nhn dn v dn ch nhiu hn, c chnh ngha nhiu hn cho ch do qun i nm nhiu quyn, to hy vng l ng Minh M s ng h ch Min Nam nhiu hn v Min Nam c hy vng tn ti, Trung ng Cc Min Nam ca ng Cng Sn Vit Nam lin lc qua b Nguyn Tun Anh vi Ban c Cng Thnh U Saigon ra lnh m st Gio s, m st ngay ngy hm sau khi Tng Thng Thiu mi Gio s lm Th Tng (thi im cch mt ngy ny, do phu nhn ca Gao s, b Jackie Bng, ni vi ti) . Lin lc vin ny xc nhn vic m st trong mt ba tic nm 1985 ti nh Saigon ca b con ca cu sinh vin Hc Vin Hnh Chnh Trn Qu Hng (hin M). Phng Vin Tiziano Terzani trong cun Giai Phong c vit rng cu sinh vin Nguyn Hu Thi cng xc nhn im ny.
K nim vi
Gio s Nguyn
LS an Thanh Lim
Ti theo hc i hc Lt khoa Saigon kha 1955-58, l kha u tin ca Trng Lut m va mi c ngi Php trao li cho Chnh ph Vit nam. V Khoa trng tin khi k t nin kha 1955-56 l Gio s V Vn Mu, lc cn kim nhim thm chc v B trng Ngai giao thi ch nht Cng ha na. Qua nm sau, ti ln hc nm th hai Ban C nhn Lut v c hc vi Gio s Nguyn trong hai mn, l mn Lut Hnh chnh v mn Hnh lut Tng qut.
Gio s ngi va tm thc, lc vo c tui 35-37, nhng n vn tr trung, mi tc lun chi p gn, vi cp knh trng kh thanh nh lm tat ln s thng minh tr thc. Hi gio s vn cn c thn v c cc sinh vin xm x l ng c li sinh hat hn nhin, vui sng nh ci thi ng cn theo hc bn Php ngy trc. ng hay u chic xe hi Wolkswagen xinh xn ti sn trng.
Bi ging ca gio s nng nhiu v l thuyt v km theo cc chi tit minh ha thc t, nn nhiu sinh vin min nam m theo hc theo chng trnh Php bc trung hc, th phi dy cng theo di lm mi c th nm bt ht ngha c. C bn ni l cours ny ri m qu (touffu). Nhng m nu sinh vin chu kh tra cu thm cc sch bo khc th vin ca trng, m hi phn ln l ti liu bng ting Php, th s thy c l cc bi ging ca gio s c san tho rt cng phu vi y chi tit c v l thuyt ln v thc hnh. Mt s sinh vin hc tan thi gian (full time student) nh cc bn Nguyn nh Thng, Cao Huy Thun v ti, th hay r nhau vo th vin ca trng tm kim sch bo c thm. V chng ti tm c vi bi k tn Nguyn c ng trong tp san Repertoire Dalloz l lai n phm v lut php t lu vn c uy tn ca nc Php. C th ni t c gio s trng Lut Saigon thi m li c bi phn tch, ph bnh lut hc m c chn ng ni tp san uy tn nh vy.
Ti vn cn nh hi v c s ca trng trn ng Duy Tn cn thiu phng c, nn chng ti hay phi qua hc nh bn c s ca Vin i hc Saigon trn ng Trn qu Cp. V my ln sau lp ging, ti c thc mc phi n hi gio s nh gio s ging ngha thm cho. M ln no ti thy gio s cng u vui v ch dn thm cho sinh vin; i khi cuc trao i c th ko di n 10-15 pht, m gio s khng h t l b sinh vin lm phin h chi c. Thnh ra, ring v bn thn mnh, ti lun c n tng tt p vi gio s Nguyn , ngay t ci ngy mi c th gio vi ng vo nm 1956-57 lc .
Sau khi tt nghip ra trng my nm, ti li c duyn lm vic chung vi gio s na. Tht l mt dp may mn hy hu cho ti. S vic nh sau : Nm 1961, sau khi tu nghip ti Quc hi Hoa k v, th ti c c quan c ti n lm nhim v th k cho gio s Nguyn trong vic san Bn D tho B Hnh Lut cho y Ban T Php nh ch ca Quc Hi, m lc do Dn biu Li T lm Ch tch. Ti n gp gio s ti t gia ni c x gio chc i hc trn ng Duy Tn gn vi ng Hin Vng. Cch xa my nm, nay thy tr li gp nhau, ti tht vui mng. Gio s ni vi ti : ng c vic ngh bui chiu, n ti c 6.00 - 6.30 sau khi cm nc xong, th chng mnh s cng nhau lm vic. Vo bui ti tri mt, th lm vic mi thai mi c
Khi bt tay vo lm vic, th gio s cn dn ti i khi nh sau : Ti nhn lm vic ny l do li yu cu ca ng Dn biu Li T cng l bn b quen bit t lu trong gii lut gia. Nhng ti ra iu kin vi ng Li T rng : ti s khng ra trc Quc hi m phi tr li nhng questions idiotes ca my ng Dn biu u. V th, cho nn ng chu kh ghi chp cn thn v nhng iu ti ni y, ri sau ny chnh ng s gii thch cho cc ng Dn biu. Ch ring phn ti, th ti ch l mt ngi c vn cho y ban T php nh ch ca ng Li T m thi, ti khng nhn vic phi tr li thc mc ca my ng Dn biu u. Xin ghi r l iu kin ti tha thun vi ng Li T l nh th Cng lm vic gn vi ng, ti cng thy r c s uyn bc ca ng v mt lut hc. V ti cng cm mn phong cch lch s tinh t ca ng na.
Cng vic ti lm th k vi gio s cha han tt, th vo u nm 1962, ti phi i trnh din kha 13 Trng S quan Tr b Th c. V cng v nm 1963, ch nht Cng ha b gii th sau cuc chnh bin 1/11, th Quc hi cng b gii tn, nn bn d tho ny cng khng th no c a ra biu quyt tr thnh mt o lut na.
Hi lm s quan trong Phng Php ch & T tng ca B Quc phng nm 1963-65, ti cn hay c theo di cc bi kt lun ca gio s trong t cch l C vn ca Tham chnh vin trong h thng Ta n Hnh chnh di thi Vit nam Cng ha na. Ti lun nh gi cao ci li lp lun rt cht ch vng vng ca v lut gia c tn tui ln trong lnh vc lut Hnh chnh Vit nam hi .
Sau , lu lu ti vn n nh thm gio s, v lc no ti cng c ng v b x tip n nim n, qu mn trn trng. Nht l sau nm 1975, th gio s li cng rnh ri hn.ng c b tr dy mn Php vn cho sinh vin, th ng chng cn phi mt thi gi san bi v g c. Gio s k nhiu chuyn ngai Bc, v cc ng Nguyn C Thch, Phan Hin lc l cp th trng Hanoi th u l bn hc chung t hi trc nm 1945. Li na b Nguyn C Thch cn l cousin vi b Nguyn , nn mi lin h li cng khng kht gia hai gia nh.
Kt cc l gia nh gio s c i nh c bn nc Php kh sm, khng bao lu sau khi gio s V Quc Thc cng c bo lnh sang Php. Sau khi gio s i qua Php ri, ti vn li c duyn vi cn nh c ca ng ti ng Duy Tn, v cn nh sau li c cp pht cho Bc s Ng Tn Lin l bn cng i hc x Minh Mng vi ti hi nm 1955-56. Con gi ca Lin li l bn hc chung vi con gi ca ti trng trung hc Minh Khai na. Thnh ra mi ln n chi vi Bc s Lin, th ti li nh n gio s Nguyn ngay ti cn nh, m t my chc nm xa ti st cnh lm vic vi gio s.
Nay gio s t gi ci i bn Php my nm ri, nhng i vi ti th gio s Nguyn lun li trong ti mt hnh nh trong sng ca mt ngi tr thc, ca mt v lut gia rt tn tm vi chc nghip v ca mt v thy c mt s hc tht vng chc hi gia th k XX min Nam Vit nam.
Ti xin vit nhng dng ch ny ghi li mt t k nim thn thit ring t ca ti vi v gio s kh knh v kh i, m ti c duyn c gn gi thn thng khi u cch nay trn 50 nm ri. Xin cu chc gio s lun thanh thn ni ci Vnh Hng.
California Thng By 2009
an Thanh Lim
TNG NH LUT S NGUYN HU HIU
__________________

Nguyn Hu Hiu sinh Hi Phng trong mt gia nh Cha h Nguyn
Hu lng Ty M Hoi c H ng, M h H lng Nhn L Qung Ha
Thanh Ha. Thu nh hc nh ri sau theo hc ti Trung Hc o Duy
T, Lam Sn Thanh Ha. B bt giam ti cng an Vnh Lc (1953-54) ri
nhn lnh qun thc 30 nm ti Vn Thin Nng Cng Thanh Ha v ti
con a ch phn ng.
Trn vo Nam trong phong tro di c cui thng chp nm 1954 Nguyn
Hu Hiu ln lt theo hc ti cc trng Trung Hc H Ngc Cn, Ptrus-
K, ri ln hc ti i Hc Vn Khoa v i Hc Lut Khoa Saigon.
Sau khi ri i Hc Nguyn Hu Hiu lm lut s ti Saigon (1961-
1975), dn biu Quc Hi Lp Hin (1966-1967), dn biu Quc Hi Lp
Php (1971-1975), ch tch y Ban T Php nh Ch (1971-1972). Tc gi
d n bi b n t hnh ti Vit Nam. Ch nhim kim ch bt Nguyt San
Chnh Danh (1974-1975).
Sau nm 1975 Nguyn Hu Hiu b bt v b giam ti cc tri ci to
Long-Chu-H (1975) Long Thnh (1975-1976), Ph Sn 4 Bc Thi (1976-
1979), Thanh Phong - Thanh Ha (1979-1981), Z.30A - Xun Lc (1981-
1983) v Trung Tm bi lao PNT (1983-1985).
Sau khi ra tri t, vt bin, c ti cc tri t nn Longgiai, Phanat
Nikhom Thi Lan, Bataan Phi Lut Tn (1988-1989).
n M thng ging 1990. Hc li M t u. Tt nghip A.A. in
Philosophy hng danh d ti Chaffey College (1993), B.A. in English
Writing hng u ti University of Redlands (1995).
T Daily Bulletin California Hoa K trong s bo ngy Ch Nht 29
thng 5 nm 1994 c ng ti mt bi bo ca k gi Cameron Coulter vit
v Nguyn Hu Hiu. Trong k gi ny nhc li li ca gio s Bea
Rose, gio s Trit hc ca Trng Chaffey nh sau: Hiu c l l mt
trong s cc sinh vin rt hp dn m chng ti c gp v ng vt
qua c nhiu ni tr ngi khn kh hn cc ngi khc m ti tng hay
bit.
K gi ny vit tip: Nhng ni khn kh trn bao gm c cnh t y,
vic hai ngi con b cht, vic ngi v b ra i v bnh ho lao hnh h.
Trong khi a s cc ngi Vit t nn khng tm c phng tin b
nc ra i hu trnh s kh au sau cuc i i th Hiu c d c hi
vt thot sm. Trc khi Saigon sp , vo lc nhng ton qun min
Bc Vit Nam tin gn vo thnh ph, nhng ngi ng vin thuyt phc
Hiu ra i vi h theo cuc di tn ca Hoa K, nhng ng ta t chi.
Vo nm 2001 mt s bi th ca Nguyn Hu Hiu c xut bn,
gom li thnh mt tp th mang ta : BN MI NM (1953-1993)
TH NGUYN HU HIU.
Cui nm 2001 ti hn hnh c Nhm Thn Hu ca Lut S
Nguyn Hu Hiu chuyn cho mt s ti liu cng tp th ni trn v mt s
cc truyn ngn m Lut S Nguyn Hu Hiu vit ra bng Anh ng. Th
theo li ngh ca Nhm Thn Hu mt s cc truyn ngn ny c
ti v anh LK. L Duy San chia nhau dch ra Vit ng v Nhm Thn Hu
ti tr xut bn vo nm 2002 thnh mt tuyn tp truyn ngn vi tiu
l T CHO RN (The Bowl of Snake Soup).
Cc chi tit v mt qung i ca Lut S Nguyn Hu Hiu ghi ti y
c trch dn t ti liu ca Nhm Thn Hu. Phn C TH
NGUYN HU HIU c trch trong tuyn tp truyn ni trn. Truyn
T CHO RN (mt trong 9 truyn ca tuyn tp) cng c ng ti li
gi l mt cht k nim vi mt bn ng nghip kh knh.
VIRGINIA, USA
Ngy 17-12-2008
LS. Ng Tng Giao
Copyright this business. All rights reserved.